Het schrijven ervaar ik als een weg maken door een oerwoud, waarbij er plekken zijn die te mooi zijn voor woorden, maar ook gevaarlijke en donkere. Zo regent het af en toe. En wanneer je het koud hebt, schijnt ineens de zon weer. Walter en ik zijn nu bijna twee jaar bezig. Kluwer is geduldig. De eigen visie, theorieen en voorbeelden komen steeds duidelijker uit de verf. Soms ook niet en verdwalen we. Ook zijn er momenten waarop het schrijfproces even stilstaat. En het denkproces op volle toeren verder gaat. Gisteren was zo'n moment. Na een afspraak met een goede collega, was ik even weer terug op aarde. En vooral ook terug bij mezelf. Wat is nu het geval? We zijn van breed naar smal gegaan, en weer van smal naar breed, met heel duidelijk een perspectief. Namelijk, arbo van koud naar warm te maken ofwel van moeten naar kunnen en willen. Niemand zit te wachten op een saaie en slechte RI&E..wij hebben in de prakijk meegemaakt hoe het ook kan...persoonlijk, met oog voor het leerproces en waar mensen zelfs vrolijk van worden. En zo kan het zelfs gebeuren dat een leuke aanpak ertoe kan leiden dat mensen ook in het vak willen duiken....
In het boek hebben we een visie over wat zo dichtbij menselijk gedrag staat: overleven en gevaren. Door deze basis doen we de dingen die we doen. Ook op de werkvloer. Daar tegenover staat zin geven en is er het "modernere" riscio denken. In organisaties gaat het hand in hand met leren. En het leertraject voor de arbo professional/HR adviseur is als volgt:
weten - doen/ervaren - eigenmaken - professionaliseren.
En stel je eens voor. Je komt binnen bij een organisatie. Jij hebt je eigen leercycli doorlopen...prima. Het bedrijf ook! En zo bestaat er in een organisatie een soort van "collectief geheugen". Jij als advsieur bent daar aanvankelijk nog geen onderdeel van. Hoe ga je dan te werk?
Pak je dan een checklist? Of ga je overal langs? Een stille observatieronde heeft voor en nadelen. Enerzijds kun je rustig gedragingen oberveren, anderzijds onthouden mensen je al snel niet meer. Wanneer je je bewust bent dat je onderdeel gaat worden van een nieuw "collectief geheugen" en dat je daar op elk moment een bijdrage aan kunt leveren...dan krijgt adviseren een andere dimensie. Want hoe onthouden mensen? En hoe ontstaat dat "collectieve geheugen"? .....door simpelweg ervaringen te delen met elkaar?
Om het proces uit te leggen heb ik mijn eigen favoriete manieren. Door middel van metaforen.
Bijvoorbeeld: zie een organisatie als een schilderij dat op een dag een bepaalde vorm heeft. Op dat moment kom je binnen. De organisatie wil wat meer zachtgroen in het schilderij....kun jij dat bieden? Heb je je kwast klaar liggen? Helpt een papieren checklist?.....Aanvankelijk misschien wel. Uiteindelijk niet als hoofdzaak. Je kunt een verfstaaltje laten zien (checklist). Om zo met de klant af te stemmen of ze zachtgroen bedoelen of zachtzeegroen. De praktijk leert dat de adviseur vervolgens de kleurstaal in de bijlage van een rapport stopt, waarin staat welke keuze het is geworden. Maar het schilderij is dan nog niet veranderd. Pas wanneer je zelf als adviseur ook de kwast pakt en kleur geeft binnen de organisatie, heb je kans dat je inbreng onderdeel gaat worden van het "nieuwe" collectieve geheugen. Je kunt zo van binnenuit veranderen. En dat is precies de bedoeling bij veranderkundig adviseren. Veel veranderingen bestaan uit programma's. Dat heeft zijn oorsprong in het leger. Terwijl ze daar nu ook een andere aanpak kiezen. Ze omsingelen niet maar...maar gaan naar binnen en delen hun ervaringen.
Tot zover mijn reflectie van deze week.
Fijn weekend!
